QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU BÀI HỌC ÁP DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN

Bước 1: Thành lập nhóm nghiên cứu (từ 3 đến 6 người).
Bước 2: Chọn bài học nghiên cứu và lớp dạy thực nghiệm.
- Chọn bài học nghiên cứu là các bài có tính chất khám phá, có ứng dụng hoặc liên hệ thực tế.
- Lớp dạy thực nghiệm cần được chia thành 02 lớp nhỏ với đối tượng đồng đều như nhau để tiến hành 02 lần dạy thực nghiệm (lần 2 thực hiện sau khi đã thảo luận, rút kinh nghiệm ở lần 1).
Bước 3: Giao nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm.
- Giao nhiệm vụ cho các thành viên trong nhóm xây dựng mục tiêu bài học phù hợp với đối tượng.
- Đề xuất những ý tưởng thực hiện nội dung bài (nên ghi chi tiết các ý tưởng và mục tiên bài dạy ra giấy để nộp và mang theo khi họp nhóm).
Bước 4: Họp nhóm nghiên cứu lần 1:
- Thống nhất mục tiêu bài học;
- Thống nhất ý tưởng và tiến hành phác thảo tiến trình bài học;
- Xây dựng những hoạt động chính trong bài học (chú trọng hoạt động đặt vấn đề và kết thúc bài phải giải quyết được vấn đề đã đặt ra).
- Giao nhiệm vụ cho các thành viên cùng về tiến hành soạn giáo án chi tiết (GV khác khi xem giáo án có thể hiểu và thực hiện được).
Bước 5: Họp nhóm nghiên cứu lần 2:
- Cử một người trong nhóm trình bày nội dung giáo án chi tiết của mình (thường là người dự kiến dạy thực nghiệm).
- Các thành viên khác nghe và đóng góp ý kiến (dựa trên nội dung trình bày của GV và giáo án của mình đã soạn – trong đó trú trọng việc dự kiến các tình huống có thể sảy ra trong lớp học, những sai lầm HS có thể mắc,… để đề ra biện pháp phắc phục).
- Thống nhất chỉnh sửa giáo án chi tiết.
- Giao cho GV dạy thực nghiệm về hoàn thành lại giáo án chi tiết (GV
có thể thay đổi một số ý nhỏ, câu hỏi, cách gợi mở, dẫn dắt, nhưng không được thay đổi cả một hoạt động lớn – Nếu muốn thay đổi hoạt động lớn thì cần họp lại nhóm để thống nhất).
- Ấn định thời gian dạy thực nghiệm trên lớp thực nghiệm 1, mời thêm GV quan sát.
Bước 6: Dạy học và quan sát
Ở bước này, một thành viên trong nhóm tiến hành dạy thực nghiệm, các thành viên khác cùng với khách mời tiến hành dự giờ và quan sát. Để việc quan sát đạt được hiệu quả cao, cần có sự phân công cụ thể cho các thành viên.
* Phân công nhiệm vụ cho các GV quan sát giờ dạy:
- Người quay phim khá quan trọng, phải là người có năng lực quan sát tốt. Họ vừa có khả năng bao quát lớp học, vừa phát hiện nhanh và tinh tế những chi tiết và khoảnh khắc quan trọng để ghi lại hình ảnh. Nếu làm tốt việc đó, người quay phim sẽ định hướng quan sát cho các GV khác. Vị trí đứng quay phim phải ở nơi có góc nhìn rộng, bao quát và thuận lợi quan sát cả lớp (có thể một giờ học nhiều người quay phim ở các góc độ khác nhau). Người quay phim cần chọn góc quay đủ rộng để có cảnh quay bao quát lớp học. Đồng thời, đôi lúc phải chọn quay cận cảnh riêng những HS trong các tình huống điển hình (lúc học cá nhân, lúc học nhóm, sản phẩm bài làm...).
- Một GV theo dõi các hoạt động của thầy (Các câu hỏi, xử lý tình huống, ...)
- Một GV theo dõi các hoạt động của trò (Có bao nhiêu lần phát biểu, phản ứng của HS như thế nào,...)
- Một GV theo dõi thời gian
- Một GV theo dõi các hoạt động của HS (có những ý kiến trao đổi như thế nào, tập trung hay không, có thật là HS quan tâm đến bài học không hay chỉ cố cổ vũ cho GV,...)
- Một GV theo dõi …
- Một GV theo dõi …
- GV dự giờ quan sát, suy ngẫm, phán đoán nhanh và ghi chép vào sổ. Bước 7: Suy nghĩ, thảo luận về bài học:
Suy ngẫm và chia sẻ ý kiến của các GV về bài học sau khi dự giờ là đặc biệt quan trọng, là công việc có ý nghĩa nhất trong sinh hoạt chuyên môn, là yếu tố quyết định chất lượng và hiệu quả của sinh hoạt chuyên môn. Vì suy ngẫm gắn liền với thảo luận và chia sẻ ý kiến. Các ý kiến đưa ra nhiều hay ít, tinh tế và sâu sắc hay hời hợt và nông cạn sẽ quyết định hiệu quả học tập, phát triển năng lực của tất cả những người tham gia vào sinh hoạt chuyên môn. Tuy nhiên, đây là khâu khó và phức tạp nhất nhưng đặc