Đổi mới dạy học và kiểm tra, đánh giá ở trường trung học theo định hướng phát triển năng lực học sinh
I. Vài nét về tình hình đổi mới PPDH, KTĐG trong những năm qua
1. Công tác tập huấn, bồi dưỡng CBQL, GV được thực hiện hàng năm
- Nâng cao nhận thức và năng lực của đội ngũ về đổi mới, tạo tâm thế sẵn sàng đổi mới;
- Trang bị kiến thức hiện đại về đổi mới ND, PP, HT dạy học và kiểm tra, đánh giá cho CBQL, GV;
- Tăng cường CSVC, TBDH phục vụ đổi mới;
- Tăng cường ứng dụng CNTT&TT trong quản lí giáo dục và đổi mới PPDH, KTĐG.
2. Nâng cao năng thực hiện đổi mới cho thông qua các hoạt động thí điểm
- Triển khai thí điểm phương pháp “Bàn tay nặn bột” giai đoạn 2011 – 2015;
- Phát triển thiết bị dạy học tự làm;
- Mô hình trường học mới VNEN;
- Dạy học liên môn, tích hợp;
- Mô hình nhà trường đổi mới đồng bộ PPDH và KTĐG kết quả giáo dục;
3. Triển khai thí điểm nhiều hình thức giáo dục mới theo hướng phát triển năng lực học sinh
- Cuộc thi KHKT dành cho HS trung học
- Cuộc thi vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết tình huống thực tiễn dành cho HS trung học
- Cuộc thi dạy học chủ đề tích hợp dành cho GV
- Các cuộc thi trên mạng: Violympic, IOE; Giải toán trên máy tính cầm tay
- Đường lên đỉnh Opympia, tài năng tiếng Anh…
5. Đổi mới kiểm tra đánh giá
- Đổi mới một bước cách thức ra đề kiểm tra, thi theo hướng: giảm dần yêu cầu học thuộc lòng; chú trọng yêu cầu vận dụng kiến thức tổng hợp; tăng dần các yêu cầu sáng tạo; gắn với các vấn đề thời sự của đất nước nhằm đánh giá đúng chất lượng học tập và năng lực của học sinh.
- Đổi mới thi tốt nghiệp THPT theo hướng tổ chức thi 4 môn quốc gia và sử dụng 50% kết quả đánh giá quá trình.
II. Một số kết quả đã đạt dược
(1)- Đông đảo GV có nhận thức đúng về đổi mới PPDH, KTĐG. Nhiều GV đã xác định rõ sự cần thiết và mong muốn thực hiện đổi mới PPDH, KTĐG.
(2)- Nhiều GV đã vận dụng được các PPDH, KTDH tích cực trong dạy học; kĩ năng sử dụng TBDH và ứng dụng CNTT-TT trong tổ chức hoạt động dạy học được nâng cao.
(3)- Nhiều GV bước đầu vận dụng được qui trình KT, ĐG mới.
4)- CSVC, TBDH phục vụ đổi mới PPDH, KTĐG đã từng bước cải thiện, tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG.
(5)- Bộ chủ trương tăng cường hoạt động tự làm TBDH GV và HS, tạo điều kiện thuận lợi cho sự chủ động, sáng tạo của GV và HS trong hoạt động dạy và học ở trường trung học.
III. Một số mặt còn hạn chế
(1) Hoạt động đổi mới PPDH, KTĐG ở nhiều trường trung học chưa mang lại hiệu quả cao. - Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là PPDH chủ đạo của nhiều GV.
- Số GV thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp các PPDH cũng như sử dụng các PPDH phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo của HS còn ít.
2) Dạy học vẫn nặng về truyền thụ kiến thức lí thuyết, nhẹ về thí nghiệm, thực hành.
- Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho HS thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự được quan tâm.
- Việc ứng dụng CNTT-TT, sử dụng các TBDH chưa được thực hiện rộng rãi và hiệu quả.
(3) Hoạt động KTĐG chưa bảo đảm yêu cầu khách quan, chính xác, công bằng;
- Việc kiểm tra chủ yếu chú ý đến yêu cầu tái hiện kiến thức và đánh giá qua điểm số đã dẫn đến tình trạng GV và HS duy trì dạy học theo lối "đọc-chép" thuần túy, HS học tập thiên về ghi nhớ, ít quan tâm vận dụng kiến thức.
- Chưa chú trọng rèn luyện năng lực tự học cho HS.
(4) Nhiều GV chưa vận dụng đúng quy trình biên soạn đề kiểm tra nên các bài kiểm tra còn nặng tính chủ quan của người dạy.
- Hoạt động KTĐG trong quá trình tổ chức hoạt động dạy học trên lớp chưa được quan tâm thực hiện một cách khoa học và hiệu quả.
IV. Một số nguyên nhân của đổi mới PPDH, KTĐG chưa hiệu quả
- Nhận thức về sự cần thiết phải đổi mới PPDH,