Ngày soạn: / 8 /2011 Ngày dạy Lớp 11E: / 8 /2011
Lớp 11G: / 8 /2011
Tiết 6: Đọc văn
CÂU CÁ MÙA THU
(Thu điếu - Nguyễn Khuyến)
-
I. MỤC TIÊU BÀI HỌC
1. Kiến thức:
- Cảm nhận được vẻ đẹp: Của cảnh thu ở làng quê Việt Nam nhất là đồng bằng Bắc Bộ; tấm lòng yêu thiên nhiên đất nước.
- Nghệ thuật sử dụng tiếng Việt trong tả cảnh ngụ tình.
2. Kỹ năng : Rèn luyện kĩ năng phân tích một bài thơ trữ tình.
3. GDTTTC:
Lòng trân trọng đối với nhà thơ Nguyễn Khuyến và tình yêu với vẻ đẹp của quê hương đất nước.
II. CHUẨN BỊ CỦA GV VÀ HS
1. Giáo viên: + đọc SGK + SGV ; Thiết kế bài dạy.
+ Chuẩn bị chân dung Nguyễn Khuyến, bức tranh mùa thu xưa và nay.
2. Học sinh: Đọc SGK và chuẩn bị bài theo hướng dẫn.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
* Ổn định tổ chức (1’) Lớp 11E: Lớp 11G:
1.Kiểm tra bài cũ: (3’)
a. Câu hỏi:
Đọc diễn cảm bài thơ Tự tình (Hồ Xuân Hương) và nêu chủ đề bài thơ?
b.Đáp án:
- Đọc diễn cảm bài thơ (4điểm)
- Nêu chủ đề đầy đủ: Bài thơ là nỗi thương mình trong cô đơn, lẽ mọn, khao khát hạnh phúc tuổi xuân. Đồng thời thể hiện thái độ bức phá, vùng vẫy muốn thoát ra khỏi cảnh ngộ, muốn vươn lên giành hạnh phúc nhưng lại tuyệt vọng, buồn chán. (6 điểm)
2. Bài mới
* Lời vài bài (1’
Nguyễn Khuyễn nổi tiếng nhất trong văn học Việt Nam là về thơ Nôm. Mà trong thơ Nôm Nguyễn Khuyễn nức danh nhất là chùm 3 bài thơ thu: Thu điếu, Thu ẩm, Thu vịnh - điển hình cho mùa thu ở Việt Nam. Nhưng tiêu biểu hơn cả là Thu điếu (mùa thu câu cá)…
HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS
NỘI DUNG CẦN ĐẠT

HS đọc SGK
? Phần tiểu dẫn lưu ý chúng ta nội dung gì.

























HS đọc SGK và phần chú thích
Gọi 2-3 HS đọc, GV nhận xét cách đọc.



? Bài thơ có vị trí và đề tài như thế nào.






? Cho biết hoàn cảnh sáng tác bài thơ.
Chưa biết chính xác thời điểm sang tác từng bài nhưng có thể đoán ông viết trong thời gian ở ẩn tại quê nhà. Thơ Nôm nhưng đầu đề là chữ Hán.



? Bài thơ được bố cục theo cách nào.
Đề, thực, luận, kết hay 2 - 4 - 2 hoặc 4 trên 4 dưới.



?Nên đọc - hiểu theo cách nào.


Theo cách nào cũng được. Sau đây là cách đọc - hiểu theo chủ đề.

? Điểm nhìn của nhà thơ ở đâu.









? Cảnh thu được miêu tả bằng chi tiết nào.



? Em có nhận xét gì về những đặc điểm nổi bật về cảnh sắc mùa thu trong bài thơ (màu sắc, âm thanh, không khí, cảnh vật).











? Đặc biệt phát hiện đối lập và hiệu quả trong hai câu thơ: Sóng biếc theo làn hơi gợn tí; Lá vàng trước gió khẽ đưa vèo, có hiệu quả nghệ thuật như thế nào?




? Có ý kiến cho rằng: Nguyễn Khuyễn viết Thu điếu những không chú mục vào chuyện câu cá mà chỉ là cái cớ để nhận cảnh thu, để đắm mình vào suy tư nghĩ ngợi với tâm trạng u ẩn, thầm kín của mình. Em có nhất trí với ý kiến đó không? Nếu đồng tình hãy lí giải nguyên nhân và lí do của tâm tình Nguyễn Khuyến.







? Đằng sau bức tranh thu là tâm trạng như thế nào.


? Trong bài Thu điếu tác giả thể hiện nỗi buồn. Vì sao Nguyễn Khuyến buồn.






? Em hiểu câu cuối như thế nào? Tiếng cá đớp động dưới chân bèo là có thật hay là ảo giác? Hình ảnh này từ đâu và có ý nghĩa gì.











? Em hãy nhận xét về nỗi buồn ấy.







? So với Thu vịnh và Thu ẩm, Thu điếu có gì giống và khác nhau.